środa, 01 października 2014 r.
 
Informator CITES dla podróżnych Drukuj

Każdy człowiek, wyjeżdżając w różne zakątki kraju lub świata, pragnie przywieźć dla siebie bądź dla swoich bliskich pamiątki, które oprócz zdjęć i filmów wykonanych w trakcie wojaży będą przypominały mu przyjemne chwile spędzone w czasie urlopu.

Wyjeżdżając w góry, kupujemy góralski kapelusz, oscypki, ciupagę. Nad morzem kupimy figurkę Neptuna, naszyjnik z bursztynów. W Paryżu kupimy breloczek z wieżą Eiffla, a w Nowym Yorku flagę Stanów Zjednoczonych.

Jednakże lista pamiątek i zakupów jest tym dłuższa, im więcej krajów będziemy odwiedzać. Każdy z nas wie jak wygląda asortyment w sklepach europejskich, jednak w różnych zakątkach Świata jest różny. W Azji, Afryce czy w Ameryce Południowej lady sklepów i sklepików uginają się pod zwierzętami, roślinami lub produktami z nich wytworzonymi. Nie każdy z nas wie, że kupując wiele z tych okazów przyczynia się do wyginięcia rzadkich i chronionych gatunków zwierząt i roślin. Lista tych gatunków jest długa i sięga kilkudziesięciu tysięcy. Z listą tą możemy się zapoznać w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1497/2003 z dnia 18 sierpnia 2003 r.

Gdy w latach 70-tych XX wieku stwierdzono, że nielegalny handel dzikimi zwierzętami i roślinami stanowi istotny czynnik powodujący ginięcie poszczególnych gatunków, podjęto prace nad stworzeniem podstaw prawnych do zwalczania tego procederu, między innymi poprzez opracowanie i przyjęcie odpowiedniej umowy międzynarodowej. I tak w 1973 roku podpisana została w Waszyngtonie Konwencja Waszyngtońska - Konwencja o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem (ang. Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) CITES. Konwencja stworzyła system międzynarodowej ochrony gatunków zwierząt i roślin zagrożonych wyginięciem, a także opracowała plan działań, mających na celu przywrócenie ich środowisku naturalnemu.

Konwencja nie zabrania obrotu zwierzętami czy roślinami a jedynie określa warunki, jakie muszą być spełnione aby handel nie stwarzał zagrożenia dla występowania tych gatunków.W zależności od poziomu przyznanej ochrony, gatunki zwierząt i roślin rozmieszczone zostały w trzech załącznikach (I, II, III).



W przepisach Unii Europejskiej gatunki te umieszczone zostały odpowiednio w czterech załącznikach (A, B, C, D).

Załącznik A obejmuje gatunki zwierząt i roślin, które ze względu na swoją wartość i unikalne występowanie objęte są szczególną ochroną. Handel okazami tych gatunków poddany jest ścisłej reglamentacji i może być dozwolony w wyjątkowych okolicznościach (cele naukowe), nigdy zaś dla celów komercyjnych.

Załącznik B obejmuje gatunki, którymi obrót międzynarodowy podlega kontroli i utrzymywany jest na poziomie, który nie zagraża przetrwaniu gatunku.

Załącznik C obejmuje gatunki, którymi obrót międzynarodowy podlega kontroli na wniosek kraju, z którego eksport jest dokonywany.

Załącznik D obejmuje gatunki, które są przywożone do Unii Europejskiej w ilościach uzasadniających ich monitorowanie.

Szczegółowe wyjaśnienie załączników Unii Europejskiej (A, B, C, D) znajduje się w art. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 338/1997 z dnia 9 grudnia 1996 r.

Definicja okazu:

"OKAZ" oznacza każde zwierzę lub roślinę, żywe lub martwe, należące do gatunku wymienionego w załączniku A - D, każdą jego część lub produkt pochodny, zawarty w innych towarach lub nie oraz wszelkie inne towary, które zgodnie z dołączonym dokumentem, opakowaniem lub oznakowaniem lub etykietą, lub wszelkimi innymi okolicznościami mają zawierać lub zawierają części lub produkty pochodne zwierząt lub roślin należących do tych gatunków, chyba że na podstawie wyraźnego wyłączenia takie części lub produkty nie podlegają przepisom rozporządzenia lub przepisom odnoszącym się do załącznika, w którym dane gatunki są wymienione, poprzez wskazanie odnośnie do tego w przedmiotowych załącznikach.

Rejony (kraje), z których wg analizy ryzyka służb celnych istnieje duże prawdopodobieństwo przywozu okazów CITES.

USA, KANADA

  • produkty ze skór krokodyli
  • żywe gady
  • produkty ze ssaków morskich (walenie morsy)
  • pióra dzikich ptaków
  • muszle przydaczni
  • wyroby z niedźwiedzi

Ameryka Południowa - głównie MEKSYK, ARGENTYNA

  • papugi
  • dzikie ptaki
  • produkty ze skór krokodyli
  • produkty z żółwi morskich
  • pająki ptaszniki
  • kaktusy
  • drewno tropikalne i wyroby

KARAIBY, KUBA

  • produkty z żółwi morskich
  • koralowce
  • muszle przydaczni i ślimaków (łac. Strombus gigas) - skrzydelnik olbrzymi

Azja - głównie CHINY, INDONEZJA, FILIPINY, MALEZJA, WIETNAM, TAJLANDIA, INDIE

  • wyroby z kości słoniowej
  • wyroby z żółwi morskich
  • muszle przydaczni
  • skóry i wyroby z krokodyli i węży
  • koralowce
  • motyle
  • żywe i spreparowane ptaki
  • storczyki (Tajlandia)
  • produkty tradycyjnej medycyny chińskiej
  • kość hipopotamów
  • wyroby z kości słoniowej
  • wyroby z wełny antylopy tybetańskiej
  • drewno tropikalne i wyroby

ROSJA

  • kawior (bez zezwoleń do 250 g)
  • skóry z wilków, rysi, niedźwiedzi
  • żywe zwierzęta - węże, żółwie, jaszczurki, papugi

Afryka (cały kontynent)

  • kość słoniowa i wyroby
  • wyroby ze skór krokodyli i węży dusicieli
  • rogi nosorożców i wyroby
  • sukulenty
  • koralowce
  • muszle przydaczni
  • wyroby z żółwi morskich
  • żywe gady
  • skóry zebr, dzikich kotów, antylop

AUSTRALIA

  • muszle przydaczni i ślimaków
  • dzikie ptaki
  • koralowce

GRENLANDIA

  • pamiątki z wielorybów
  • żywe i spreparowane orły morskie, białozory
  • skóry i wyroby z niedźwiedzi polarnych
  • zęby narwali

Zezwolenia niezbędne do międzynarodowego obrotu okazami CITES.

Zezwolenia wydawane są przez organy administracyjne Państw, między którymi odbywa się obrót okazami CITES. W Polsce; Ministerstwo Środowiska - Departament Ochrony Przyrody.

ZAŁĄCZNIK "A" i "B"

Import do Unii Europejskiej

  • zezwolenie importowe wydane przez organ administracyjny Państwa Członkowskiego przeznaczenia
  • zezwolenie eksportowe lub reeksportowe wydane przez organ administracyjny kraju, z którego okaz jest wywożony.

Eksport z Unii Europejskiej

  • zezwolenie eksportowe lub świadectwo powrotnego wywozu wydane przez organ administracyjny Państwa Członkowskiego, w którym znajdują się okazy.

Załącznik "C"

Import do Unii Europejskiej

  • zezwolenie eksportowe lub świadectwo reeksportu lub świadectwo pochodzenia okazu wydane zgodnie z Konwencją przez właściwy organ kraju wywozu lub powrotnego wywozu.
  • zawiadomienie o przywozie.

Eksport z Unii Europejskiej

  • zezwolenie eksportowe lub świadectwo powrotnego wywozu wydane przez organ administracyjny Państwa Członkowskiego, w którym znajdują się okazy.

Załącznik "D"

Import do Unii Europejskiej

  • przedstawienie zawiadomienia o przywozie

Eksport z Unii Europejskiej

  • bez dokumentów

Szczegóły dotyczące zezwoleń i innych dokumentów znajdują się w art. 4 i 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996.

SANKCJE

Za nieprzestrzeganie warunków związanych z międzynarodowym przewozem okazów CITES grożą wysokie kary. W Polsce z dniem 1 maja 2004 r. osoba za nieprzestrzeganie tych warunków podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 (art. 128 pkt. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 1, ustawy z dnia 16.05.2004 r. o ochronie przyrody, Dz.U. nr 92/04 poz.880).

Przewóz żywych okazów

Wszelkie żywe okazy mogą być przewożone, przechowywane w czasie jakiegokolwiek okresu tranzytu lub przeładunku do Wspólnoty, ze Wspólnoty lub w jej obrębie gdy są one przygotowane, przenoszone i otoczone opieką w taki sposób, aby zmniejszyć ryzyko uszkodzenia, utraty zdrowia lub okrutnego traktowania oraz w przypadku zwierząt zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym dotyczącym ochrony zwierząt w czasie transportu.

Gdzie uzyskać informacje dotyczące CITES?

Izba Celna w Warszawie tel: 22 650 33 02
Ministerstwo Finansów - Departament Ceł tel: 22 694 36 99
Ministerstwo Środowiska - Departament Ochrony Przyrody tel: 22 579 24 07

 
 

© 2008 Izba Celna w Warszawie